Sorgun'un dağlarında yarım kalan sır: 3 bin 200 yıllık Hitit heykel atölyeleri
Sorgun'un Karakız köyü ve Kazankaya mevkisinde, Hitit İmparatorluk döneminden kalma bir heykel atölyesinin izleri duruyor. Kayalık arazide yarım kalmış bir aslan heykeli, işlenmiş bazalt bloklar ve kayaya oyulmuş bir su sarnıcı, yaklaşık 3 bin 200 yıl öncesine tarihleniyor.
Alanın resmi bir müze altyapısı yok ama karayoluyla ulaşılabiliyor. Yozgat'ın Sorgun ilçesine bağlı Karakız köyünde, ilçe merkezine yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta bir kayalık, Hitit İmparatorluk döneminde taş ocağı ve heykel atölyesi olarak kullanılmış. Karakız Belediyesi hizmet binasının yaklaşık 500 metre kuzeyindeki alanda, tamamlanmamış bir aslan heykeli ile işlenmiş ve yarı işlenmiş bazalt taşlar bugün de yerinde duruyor.
Atölyenin izleri ilk kez 28 Mayıs 2008'de, Kerkenes Dağı'ndaki büyük antik kentte 1993'ten bu yana kazı yürüten İngiliz arkeolog Geoffrey Summers başkanlığındaki ekip tarafından fark edildi. Ekip, çevredeki kayıp yerleşimlerin izini sürerken kayalara yarım bırakılmış heykellerle karşılaştı; bulgu, bölgenin daha önce hiç kayıt altına alınmamış bir Hitit üretim alanı olduğunu ortaya çıkardı.
M.Ö. 2. bin yılın sonlarına ait
Kerkenes Kazı Projesi araştırmacılarından Françoise Summers, bulguyu şöyle değerlendirdi: "Karakız Beldesi'nde bulunan tamamlanmamış aslan heykellerinin, M.Ö. 2'nci bin yılın sonlarına ait olduğu düşünülmektedir." dedi.
Alan 2011 yılında fotoğraflarla ayrıntılı biçimde belgelendi; bulgular 2012 ve 2013 yıllarında akademik yayınlara konu oldu ve 2 Mayıs 2013'te sit alanı olarak tescillendi. Bilim insanları, kayalıkta sütun kaidesi biçiminde yontulmuş heykeller de tespit etti. Ancak tescil, bölgeyi define arayıcılarının ilgisinden tam olarak koruyamadı; kayalardaki bazı blokların kaçak kazılarda dinamit kullanılarak zarar gördüğü haberlere yansıdı.
Kazankaya'da su sarnıcı, üç ayrı nokta
Karakız-Kadışehri yolunun yaklaşık 1 kilometre güneyinde kalan Kazankaya mevkisinde ise 2 metre çapında kayaya oyulmuş bir su sarnıcı ile yarı işlenmiş bazalt taşlar bulunuyor. Kalıntılar Kazankaya'nın yanı sıra Armutlu ve Hapisboğazı mevkilerinde de sürüyor; üç nokta, aynı Hitit dönemi üretim alanının parçaları olarak değerlendiriliyor.
Atölyede yontulan taşların dönemin önemli merkezlerinden Hattuşa ve Alacahöyük'e taşındığı aktarılıyor. Keşfin, Kerkenes çevresinde yürütülen bir arazi taraması sırasında ortaya çıkması da bu üç merkez arasındaki üretim-taşıma bağlantısına dikkat çekiyor.
Bölgede ziyaretçi merkezi, bilgilendirme tabelası ya da giriş ücreti bulunmuyor. Sorgun ilçe merkezinden Karakız köyüne ulaşan yoldan sonra belediye hizmet binası ve Karakız-Kadışehri yolu referans alınarak kayalık alana ulaşılabiliyor. Sit statüsüne rağmen koruma altyapısının sınırlı kalması, bölgeyi ziyaret eden tarih meraklılarını dikkatli olmaya çağırıyor. Yürüyüş mesafesindeki kayalıklar, kalabalıktan uzak, sakin bir tarih ve doğa gezisi arayanlar için Yozgat'ın az bilinen duraklarından biri olma özelliğini koruyor.