Yozgat merkezde bir günde gezilebilecek 4 tarihi durak: Saat Kulesi'nden Karslıoğlu Konağı'na

Yozgat'ın Osmanlı'dan miras kalan taş yapıları, kent merkezinin dar bir alanına sıkışmış durumda. Bu da ziyaretçiye tek bir günde birkaç farklı yüzyılı gezme imkânı tanıyor. Şehrin merkez meydanından konaklarına uzanan güzergâh yalnızca mimari bir gezinti değil; Çapanoğlu Beyliği döneminden Cumhuriyet'e uzanan bir zaman çizelgesi sunuyor.

Şehrin nabzı: Cumhuriyet Meydanı'ndaki kule

Cumhuriyet Meydanı'nın ortasında yükselen taş kule, kentin en çok fotoğraflanan simgesi. Kule, İkinci Meşrutiyet döneminde, dönemin belediye başkanı Tevfikizade Ahmet Bey'in girişimiyle Yozgatlı usta Şakir Usta'ya yaptırıldı. Sarı kesme taştan inşa edilen yapı, zemin katla çanların bulunduğu bölüm dahil yedi kattan oluşuyor; dört cephesindeki kadranlar kente aynı anda saati gösteriyor.

1978 yılında Gayrimenkul Eski Eserler Yüksek Kurulu tarafından korunması gerekli kültür varlığı olarak tescillenen kule, bugün de çalışır durumda ve her saat başı çanlarıyla meydanı dolduruyor.

Sultana adanan bir çeşme

Kuleden birkaç dakikalık yürüyüşle ulaşılan Hamidiye Saatli Çeşmesi, Çapanoğlu Camii'nin doğu haziresinin dış duvarına bitişik konumda. Çeşme, Çapanoğlu ailesi tarafından 1901 yılında, II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıl dönümü anısına yaptırıldı. Adını da üst kısmındaki sivri kemerli niş içine yerleştirilen yuvarlak saat kadranından alıyor.

Orta bölümünde Osmanlı armalarının, alt kısmında kitabe ve süslemelerin yer aldığı yapının en altında beş musluk bulunuyor. Dönemin Anadolu'sundaki en büyük ve gösterişli çeşmelerden biri sayılan yapı, yakın dönemde Vakıflar Sivas Bölge Müdürlüğü öncülüğünde eski fotoğraflar esas alınarak restore edildi.

Konaktan müzeye dönüşen bir miras

Rotanın üçüncü durağı, 1871'de tamamlanan Nizamoğlu Konağı'nda hizmet veren Yozgat Müzesi. Konak, 19. yüzyılda gayrimüslim bir Osmanlı vatandaşı tarafından inşa edilmiş, daha sonra Nizamoğlu ailesi tarafından satın alınmıştı. Bina, 1984 yılına kadar süren bir restorasyonun ardından 1985'te müze olarak ziyarete açıldı.

On salondan oluşan müzenin alt katında Yozgat topraklarında ortaya çıkarılan arkeolojik eserler, üst salonlarda ise Türk-İslam medeniyetine ait etnografik parçalar sergileniyor; bahçede de çevre ilçelerden getirilen taş eserler yer alıyor. Konağın ikinci katındaki iki odanın 1871 tarihli el işçiliği tavan süslemeleri, ziyaretçilerin en çok durup baktığı ayrıntılar arasında.

Atatürk'ün konakladığı ev: Karslıoğlu Konağı

Günün son durağı, kent merkezindeki konak mimarisinin en özenli örneklerinden Karslıoğlu Konağı. 1883 yılında inşa edilen yapı, adını 1929-1936 yılları arasında Yozgat belediye başkanlığı yapan Yusuf Karslıoğlu'ndan alıyor; konak uzun yıllar onun mülkiyetinde kalmıştı. Mustafa Kemal Atatürk, 3 Şubat 1934'teki ilk Yozgat ziyaretinde bu konakta kalmış, yapı daha sonra bir süre Vali Konağı olarak da kullanılmıştı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, konağı 1977'de arkeoloji müzesi olarak değerlendirmek amacıyla devralmış ve 1990'da ilk restorasyonunu tamamlamıştı; bugün bina İl Özel İdaresi hizmetlerine tahsisli durumda. Konağın ahşap balkonları ve taş kemerli cephesi, kentin 19. yüzyıl sonu konak mimarisini hâlâ en iyi yansıtan örnekler arasında sayılıyor.

Meydandan başlayıp konaklarla biten bu dört duraklık rota, yürüyerek yarım günden kısa bir sürede tamamlanabiliyor. Geri kalan zaman ise şehir merkezindeki lokantalarda yöresel mutfağı denemeye ayrılabilir.