Çanak Peyniri

Çanak Peyniri, Yozgat'a özgü, koyun, keçi ve inek sütlerinin karıştırılmasıyla üretilen, hafif olgunlaştırılmış ve orta yağlı bir peynir çeşididir. Adını, peynirin preslenip olgunlaştırıldığı toprak çanaklardan alır. Genellikle aile işletmeleri ya da köy mandıralarında, elle sağılan ve bez torbalardan süzülen sütle üretilir; süt 32-35 derecede ev yapımı maya ile mayalanır (yaklaşık 10 kilo süt için 100 ml maya). Pıhtı kesildikten sonra bez torbalarda 30-120 dakika süzülür, ardından taşlarla 10-20 saat preslenir. Bu ilk presin ardından "tercan" adı verilen ikinci bir presleme 2-7 gün boyunca 12-16 derecede uygulanır. Tuzlanan peynir (kilogram başına yaklaşık 75 gram tuz) toprak çanaklara yerleştirilerek nemli ve ince kum içine gömülür; burada yaklaşık 4 ay serin ortamda olgunlaşmaya bırakılır. Bu özgün yöntem, peynire karakteristik lezzetini ve dokusunu kazandırır. Yozgat kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan çanak peyniri, günümüzde hâlâ geleneksel usullerle, sınırlı miktarlarda üretilmeye devam etmektedir. Uzun ve emek yoğun olgunlaştırma süreci sayesinde diğer taze peynirlere kıyasla daha yoğun bir aroma ve daha kompakt bir dokuya sahip olan bu peynir, yöreyi ziyaret edenlerin yerel pazarlardan ve köy mandıralarından mutlaka temin etmeye çalıştığı özel bir lezzet olarak öne çıkar.